AGROSTRATEG to strategiczny program badań naukowych i prac rozwojowych w sektorze rolnym realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Celem programu jest wdrażanie innowacyjnych rozwiązań zwiększających efektywność rolnictwa w Polsce przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad zrównoważonego rozwoju, ochrony środowiska oraz transformacji technologicznej sektora rolnego.
Cel programu
AGROSTRATEG ma na celu wdrażanie nowoczesnych rozwiązań zwiększających efektywność, konkurencyjność i odporność polskiego rolnictwa, przy jednoczesnym ograniczeniu jego wpływu na środowisko. Program wspiera transformację w kierunku rolnictwa zrównoważonego, cyfrowego i opartego na wiedzy.
Program obejmuje 4 obszary badawcze:
- T1: zrównoważona produkcja roślinna i gleby
- T2: zrównoważona produkcja zwierzęca
- T3: rolnictwo cyfrowe i precyzyjne
- T4: innowacyjne i alternatywne techniki rolnicze
Dla kogo przeznaczone jest finansowanie?
Do konkursu mogą przystąpić :
- konsorcja, w skład których wchodzi co najmniej jedno przedsiębiorstwo oraz co najmniej jedna organizacja badawcza lub inny podmiot, składające się maksymalnie z 5 podmiotów albo
- konsorcja przedsiębiorstw, składające się z maksymalnie pięciu przedsiębiorstw albo
- przedsiębiorstwa – samodzielnie realizujące projekt
Liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo albo organizacja badawcza.
Konsorcjum może liczyć maksymalnie pięć podmiotów.
Udział kosztów kwalifikowanych przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw w całkowitych kosztach kwalifikowanych projektu wynosi minimum 40%.
Na co?
Dofinansowanie można przeznaczyć na realizację projektów, które mogą obejmować:
- badania podstawowe,
- badania przemysłowe,
- eksperymentalne prace rozwojowe,
- prace przedwdrożeniowe,
- prace przedwdrożeniowe na usługi doradcze,
- prace przedwdrożeniowe – pomoc de minimis.
Projekt, w którym nie przewidziano eksperymentalnych prac rozwojowych, nie uzyska dofinansowania.
Zakres tematyczny
Obszar T1. Zrównoważona produkcja roślinna oraz poprawa żyzności gleby
Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:
- Poprawa jakości gleb (odkwaszenie, wzrost zawartości próchnicy, pierwiastków biogennych oraz mikroelementów) i zrównoważone zarządzanie glebą.
- Poprawa jakości roślin (w tym z przeznaczeniem do uprawy ekologicznej), m.in. z wykorzystaniem najnowszych metod z zakresu biologii molekularnej i technik inżynierii genetycznej (w tym nowych technik genomowych – NGT) i tradycyjnych technik hodowli roślin, w celu zwiększenia odporności roślin na agrofagi, adaptacji do zmian klimatu, zwiększenia wartości odżywczej, dostarczenia związków bioaktywnych oraz uzyskania cech ułatwiających zbiór, przechowywanie i przetwórstwo.
- Działania mające na celu znaczną redukcję stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin, ze szczególnym uwzględnieniem metod biologicznej ochrony roślin.
- Opracowanie nowych, bardziej efektywnych formulacji nawozów o kontrolowanym uwalnianiu, minimalizujących wpływ na środowisko.
- Optymalizacja produkcji roślin wysokobiałkowych w celu zapobiegania deficytowi białkowemu oraz uniezależnienia od importu pasz wysokobiałkowych.
- Waloryzacja bioodpadów poprzez ich wykorzystanie, w tym w produkcji nawozów organiczno-mineralnych.
- Zwiększenie możliwości plonotwórczych roślin przy zachowaniu zrównoważonej uprawy.
- Racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych, uwzględniające problemy zmieniającego się klimatu, w tym technologie uprawy ograniczające wpływ niekorzystnych zjawisk suszy i niedoborów wody.
- Poprawa bezpieczeństwa surowców pochodzenia roślinnego, m.in. poprzez podniesienie poziomu identyfikacji/wykrywania i eliminacji źródeł zanieczyszczeń chemicznych, fizycznych i mikrobiologicznych.
- Opracowanie i rozwój technik hodowlanych i produkcyjnych uwzględniających mikrobiologiczną bioróżnorodność gleb i roślin, w tym rozwój prac badawczych związanych z rolą mikroorganizmów glebowych w symbiozie z roślinami oraz opracowanie technologii hodowli roślin zdolnych do efektywnej współpracy z mikroorganizmami poprawiającymi dostępność składników odżywczych oraz technologii poprawiających mikrobiom gleby.
Obszar T2. Zrównoważona produkcja zwierzęca
Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:
- Wdrożenie nowoczesnych metod zintegrowanego zarządzania zdrowiem zwierząt gospodarskich, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenia stosowania leków weterynaryjnych, w tym antybiotyków, poprzez zastosowanie alternatywnych rozwiązań, takich jak bakteriofagi, fitobiotyki, probiotyki czy immunomodulatory. Celem jest jednoczesne podniesienie odporności zwierząt oraz jakości i wydajności produkcji.
- Optymalizacja warunków środowiskowych i żywieniowych w celu obniżenia emisji gazów cieplarnianych (CH₄, N₂O, NH₃), zmniejszenia zużycia wody oraz zwiększenia dobrostanu zwierząt, poprzez zastosowanie precyzyjnych technologii żywienia, wentylacji, mikroklimatu i zarządzania przestrzenią.
- Rozwój technologii i procedur ograniczających straty i marnotrawstwo surowców pochodzenia zwierzęcego na każdym etapie łańcucha produkcji, w tym odzysk wartościowych frakcji. Zastosowanie technologii służących zagospodarowaniu odpadów z produkcji zwierzęcej, takich jak obornik i gnojowica, z wykorzystaniem do produkcji biogazu, nawozów organicznych czy komponentów paszowych. Działania te mają na celu zamknięcie obiegu materii i ograniczenie presji na środowisko.
- Poprawa bezpieczeństwa mikrobiologicznego i fizykochemicznego pasz oraz surowców pochodzenia zwierzęcego, poprzez kontrolę jakości, bioasekurację, detekcję skażeń i standaryzację metod produkcji i przechowywania.
- Proponowanie rozwiązań i działań na rzecz dobrostanu zwierząt i bioetyki produkcji zwierzęcej, uwzględniających dostęp zwierząt do naturalnych zachowań, zmniejszanie stresu, eliminację kontrowersyjnych praktyk oraz wykorzystanie systemów monitorowania dobrostanu z użyciem czujników i AI.
- Poprawa bezpieczeństwa mikrobiologicznego i fizykochemicznego nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego, z uwzględnieniem ich wykorzystania w rolnictwie przy jednoczesnym ograniczeniu zagrożeń dla zdrowia publicznego i środowiska.
Obszar T3. Rolnictwo cyfrowe – wykorzystanie technologii i analizy danych do optymalizacji produkcji roślinnej i zwierzęcej
Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:
- Oprogramowanie do zarządzania gospodarstwem w czasie rzeczywistym – platformy integrujące dane z sensorów (gleba, mikroklimat, zwierzęta), teledetekcji, IoT i analizy obrazu do rekomendacji precyzyjnych zabiegów agrotechnicznych i zootechnicznych.
- Precyzyjne sadzenie, siew i nawadnianie – zaawansowane systemy nawigacji i planowania pól, sterujące także systemami kropelkowymi, pozwalające optymalizować rozmieszczenie roślin oraz zużycie wody.
- Teledetekcja i geolokalizacja – wykorzystanie konstelacji satelitarnych, dronów i GNSS do monitorowania stanu upraw, wczesnego wykrywania stresów, chorób i szkodników oraz szybkiego reagowania na zjawiska pogodowe.
- Inteligentna aplikacja nawozów i środków ochrony roślin – maszyny i rozwiązania umożliwiające zmienną dawkę agrochemikaliów oraz metody niechemiczne (np. mechaniczne odchwaszczanie) w czasie rzeczywistym.
- Precyzyjna produkcja zwierzęca – systemy monitorujące dobrostan, żywienie, aktywność i zdrowie zwierząt (czujniki noszone, kamery 3D, RFID) oraz algorytmy AI służące indywidualnemu dawkowaniu pasz i wczesnej diagnostyce chorób.
- Autonomiczne roboty polowe i Rolnictwo 4.0 – integracja robotyki, IoT i łączności 5G/6G w celu automatyzacji siewu, zbioru, oprysków, pielenia i innych operacji z minimalnym zużyciem zasobów i energii.
- Zaawansowane metody nawadniania – systemy sterowane danymi z czujników wilgotności gleby i warunków atmosferycznych, dynamicznie dostosowujące dawki wody do bieżących potrzeb upraw.
- Zarządzanie produktami chemicznymi i redukcja emisji – rozwiązania optymalizujące zużycie nawozów, ŚOR, energii i paliw oraz minimalizujące emisję gazów cieplarnianych.
- Monitoring gleb i wód – sieci sensorów wraz z analizą danych satelitarnych wspierające racjonalne gospodarowanie zasobami naturalnymi i zapobieganie degradacji środowiska.
- Zintegrowane platformy Big Data i AI – modelowanie plonów, symulacje digital twin gospodarstw, optymalizacja łańcucha dostaw i wsparcie decyzji przy ryzyku klimatycznym.
- Systemy danych i interoperacyjność – otwarte standardy komunikacji pozwalające łączyć informacje z różnych źródeł (pole, zwierzęta, pogoda) w ramach rolnictwa precyzyjnego.
- Traceability i łańcuch wartości – systemy blockchain oraz cyfrowe paszporty produktów rolnych zapewniające transparentność, bezpieczeństwo żywności i zarządzanie emisjami w całym cyklu życia produktu.
Obszar T4. Innowacyjne techniki rolnicze – alternatywne metody rolnicze
Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:
- Rozwój systemów bezglebowej uprawy roślin, takich jak rolnictwo wertykalne, hydroponika, akwaponika.
- Opracowanie technologii hodowli roślin w warunkach klimatu zamkniętego (np. rozwój systemów uprawy roślin w warunkach kontrolowanych, takich jak szklarnie oraz zastosowanie sztucznej inteligencji do optymalizacji warunków wzrostu roślin, w celu prowadzenie optymalnej hodowli niezależnie od warunków atmosferycznych.
- Optymalizacja systemów melioracji i nawadniania, które są dostosowane do specyficznych potrzeb upraw, zmniejszając zużycie wody.
- Wykorzystanie energii odnawialnej w rolnictwie poprzez zastosowanie instalacji OZE, takich jak agrowoltaika, biogazownie i turbiny wiatrowe w systemach rolniczych.
Ile można zyskać?
Całkowity budżet I konkursu to 300 mln zł.
Minimalna wysokość dofinansowania projektu wynosi 1 mln zł.
Maksymalna wysokość dofinansowania projektu wynosi 25 mln zł.