AGILE – innowacje w dziedzinie obronności

Komisja Europejska ogłosiła uruchomienie pilotażowego instrumentu finansowego AGILE, którego budżet wynosi 115 mln euro. Celem programu jest znaczące przyspieszenie procesu rozwoju, testowania oraz wdrażania przełomowych technologii obronnych w Europie.

AGILE odpowiada na rosnące potrzeby bezpieczeństwa oraz dynamiczne zmiany technologiczne, które redefiniują współczesne konflikty zbrojne. W centrum programu znajduje się założenie, że innowacje w obszarze obronności muszą być wdrażane szybciej niż kiedykolwiek wcześniej – w cyklu liczonym w miesiącach, a nie latach.

Dla kogo przeznaczone jest finansowanie?

AGILE skierowany jest przede wszystkim do:

• małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP),
• startupów technologicznych,
• firm typu scale-up,
• podmiotów działających w obszarze deep-tech,
• innowatorów tworzących rozwiązania dla sektora obronnego.

Szczególny nacisk położono na tzw. „New Defence”, czyli nowe podmioty technologiczne, które działają szybko, iteracyjnie i są zdolne do wdrażania innowacji w krótkim czasie.

Na co?

AGILE obejmuje dwa główne obszary działań:

1. Rozwój technologii i produktów

Wsparcie projektów ukierunkowanych na opracowanie przełomowych rozwiązań technologicznych w obszarze obronności, w tym:

• prototypowanie,
• testowanie,
• walidację technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.

2. Wprowadzanie technologii na rynek

Wsparcie działań związanych z:

• komercjalizacją rozwiązań,
• wdrażaniem technologii w sektorze obronnym,
• dopasowaniem produktów do realnych potrzeb użytkowników końcowych (np. sił zbrojnych).

Kontekst: nowa rzeczywistość technologiczna w obronności

Ostatnie lata, w tym szczególnie wojna w Ukrainie, pokazały, że przewaga strategiczna nie wynika już wyłącznie z zasobów militarnych, lecz z zdolności do szybkiego adaptowania nowych technologii.

Współczesne pole walki charakteryzuje się:

• intensywną cyfryzacją,
• rosnącą rolą autonomicznych systemów,
• wykorzystaniem sztucznej inteligencji do analizy danych i podejmowania decyzji,
• koniecznością ciągłego testowania i iteracji rozwiązań technologicznych.

W tym kontekście tradycyjne modele finansowania badań i rozwoju okazują się zbyt powolne. AGILE ma stanowić odpowiedź na tę lukę, oferując bardziej elastyczne, szybkie i dostępne mechanizmy wsparcia.

Cele programu AGILE

Głównym celem programu jest stworzenie warunków do:

• szybkiego przechodzenia od koncepcji do wdrożenia technologii,
• skrócenia cyklu innowacyjnego w sektorze obronnym,
• zwiększenia udziału startupów i MŚP w projektach obronnych,
• wzmocnienia europejskiego ekosystemu innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa.

Program ma również wspierać rozwój technologii o znaczeniu strategicznym dla UE, w tym:

• sztucznej inteligencji (AI),
• technologii kwantowych,
• systemów bezzałogowych (np. dronów),
• rozwiązań dual-use (cywilno-wojskowych).

Kluczowe warunki finansowania

Program AGILE wyróżnia się na tle innych instrumentów UE wyjątkową elastycznością i tempem działania:

• Finansowanie do 100% kosztów kwalifikowalnych
• Czas oceny wniosków: ok. 4 miesiące
• Czas wdrożenia technologii: od 1 do 3 lat
• Liczba wspartych projektów: ok. 20-30

Dodatkowo program przewiduje:

• możliwość zwrotu kosztów poniesionych do 3 miesięcy przed złożeniem wniosku,
• uproszczone procedury aplikacyjne,
• większą tolerancję dla ryzyka technologicznego.

Takie podejście ma zachęcić przedsiębiorstwa do szybszego podejmowania działań i testowania innowacyjnych rozwiązań bez konieczności długotrwałego oczekiwania na finansowanie.

Harmonogram i kolejne kroki

Obecnie Komisja Europejska przygotowuje wniosek legislacyjny dotyczący ustanowienia programu AGILE, który zostanie przedłożony:

• Parlamentowi Europejskiemu,
• Radzie Unii Europejskiej.

Planowany start programu: początek 2027 roku.

Dokumentacja

Wymogi konkursu będą dostępne w pierwszej połowie 2027 roku.

Więcej informacji:

Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie ustanowienia AGILE

Zestawienie informacji na temat AGILE

Biała księga na rzecz europejskiej obronności – gotowość do 2030 r.

Plan działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 r.

Plan działania UE na rzecz transformacji przemysłu obronnego

Ramy Europejskiego Funduszu Obronnego

Ramy europejskiego systemu innowacji w dziedzinie obronności