Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na lata 2025-2026 ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa i odporności państwa oraz przygotowanie administracji, służb, organizacji i społeczeństwa na sytuacje kryzysowe – od klęsk żywiołowych i katastrof po zagrożenia o charakterze militarnym. Program został zatwierdzony uchwałą Rady Ministrów z 27 maja 2025 r.
Dla kogo?
Ze wsparcia w ramach Programu mogą korzystać m.in.:
- jednostki samorządu terytorialnego (JST) – gminy, powiaty i województwa,
- organizacje pozarządowe realizujące zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym podmioty OLiOC oraz organizacje współpracujące z właściwymi organami,
- podmioty ratownicze i humanitarne, w tym organizacje medyczne,
- właściciele i zarządcy obiektów, które mogą pełnić funkcje ochronne,
- podmioty gospodarcze, inwestorzy i użytkownicy spoza sektora finansów publicznych – w zakresie inwestycji związanych z budowlami ochronnymi.
Na jakie działania można otrzymać wsparcie?
Program obejmuje szeroki zakres przedsięwzięć związanych z bezpieczeństwem i reagowaniem kryzysowym. Dofinansowanie może dotyczyć m.in.:
1. Obiekty zbiorowej ochrony – budownictwo ochronne
- budowy, przebudowy, modernizacji i remontów budowli ochronnych,
- przygotowania miejsc doraźnego schronienia,
- dostosowania istniejących obiektów do wymagań ochrony ludności,
- projektowania i budowy modułowych obiektów zbiorowej ochrony,
- wykonywania ekspertyz, ocen technicznych i inwentaryzacji obiektów.
W przypadku dotacji dla właścicieli lub zarządców obiektów na budowę lub przebudowę budowli ochronnej finansowanie może obejmować do 100% kosztów inwestycji zwiększonych w związku z koniecznością zapewnienia funkcji ochronnej.
2. Zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw
- Worki, rękawy, geowłóknina, folie dachowe
- Filtry, środki ochrony indywidualnej jednorazowe, odkażalniki, środki gaśnicze
- Osuszacze powietrza, agregaty prądotwórcze, magazyny energii, lokalne źródła zasilania
- Stacje uzdatniania wody i oczyszczania ścieków
- Urządzenia do wykrywania skażeń chemicznych i promieniotwórczych, pakiety odkażające
- Sprzęt kwatermistrzowski: łóżka, namioty, kuchnie polowe, nagrzewnice, kontenery mieszkalne i magazynowe, klimatyzatory
- Jednorazowe filtry do wody, sprzęt inżynieryjno-saperski, pompy do wody czystej i zanieczyszczonej, zbiorniki na wodę
- Pakiety żywnościowe, woda butelkowana, środki sanitarne i opatrunkowe
- Sprzęt do ewakuacji osób
- Sprzęt łącznościowy i radiotelefony
- Urządzenia medyczne (w tym diagnostyczne)
- Wyposażenie ochronne: kamizelki kuloodporne, nożoodporne, hełmy, rękawice, obuwie ochronne
- Mobilny sprzęt oświetleniowy, mobilne stacje paliw, przyczepy do transportu wody
- Budowa i doposażenie magazynów, budowa lądowisk przy szpitalach (także dla śmigłowców wojskowych), infrastruktura medyczna podwójnego przeznaczenia (garaże podziemne, hale, piwnice), drogi dojazdowe i zapasowe do placówek medycznych
3. Wyposażenie służb ratowniczych i organizacji pozarządowych
- Sprzęt CBRN (chemiczny, biologiczny, radiacyjny, nuklearny)
- Zestawy dekontaminacyjne dla ludzi, zwierząt, obiektów i terenu
- Specjalistyczne umundurowanie i wyposażenie osobiste PSP, OSP oraz wojskowych formacji ochotniczych
- Środki ochrony indywidualnej: hełmy, kamizelki, gogle, maski, filtropochłaniacze, kombinezony
- Pakiety ratownika – zestawy ochronne i wyposażenie indywidualne
- Samochody ratowniczo-gaśnicze średnie i ciężkie
- Samochody specjalne z żurawiem
- Pojazdy chemiczne, ładowarki, pojazdy UTV z przyczepami
- Dźwigi gąsienicowe, maszyny inżynieryjne, cysterny do wody
- Samochody dowodzenia i łączności (batalionowe)
- Zestawy hydrauliczne i elektryczne do ratownictwa technicznego
- Łodzie ratownicze z silnikami
- Pompy dużej wydajności, mobilne agregaty prądotwórcze
- Pojazdy analityczno-pomiarowe do oceny zagrożeń
4. Wyposażenie NGO
- Sprzęt humanitarny, logistyczny i transportowy przeznaczony do wsparcia działań pomocowych
Ile można zyskać?
Program nie określa jednej maksymalnej kwoty dotacji dla wszystkich beneficjentów. Wysokość wsparcia zależy od rodzaju zadania, jego kosztów oraz sposobu finansowania.
W przypadku zadań własnych JST dotacja celowa z budżetu państwa może wynieść do 100% kosztów zadania, zgodnie z warunkami określonymi w umowie.
Na działania organizacji pozarządowych będących podmiotami OLiOC przewidziano 5-10% środków z puli 0,15% PKB przeznaczonej na finansowanie określonych zadań ochrony ludności. W Programie oszacowano tę pulę na 5,115 mld zł w 2025 r. oraz 5,462 mld zł w 2026 r.
Oznacza to, że na działania NGO z tej części środków przewidziano orientacyjnie ok. 256-512 mln zł w 2025 r. oraz ok. 273-546 mln zł w 2026 r. Nie jest to jednak limit przypadający na pojedynczą organizację.
Terminy naborów
Środki na 2025 rok mają być przekazane do 30 września 2025 r., a na 2026 – do 31 marca 2026 r. Wszystkie środki przyznane w danym roku muszą zostać wydatkowane i rozliczone do 31 grudnia tego roku.
W przypadku organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów terminy i sposób ubiegania się o środki zależą od konkretnego działania i właściwego dysponenta.
Pełny tekst uchwały i wszystkie szczegóły dotyczące Programu OLiOC znajdują się na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031 ma być kontynuacją i rozwinięciem działań realizowanych w ramach programu na lata 2025-2026. Jego celem jest dalsze wzmacnianie odporności państwa i społeczeństwa na sytuacje kryzysowe, zapewnienie ciągłości funkcjonowania państwa oraz zwiększenie zdolności do reagowania na zagrożenia. Obecny projekt programu obejmuje perspektywę pięcioletnią.
Uwaga: na obecnym etapie program jest jeszcze w przygotowaniu i konsultacjach. Ostateczny zakres zadań, podział środków oraz zasady ich przekazywania mogą więc ulec zmianie. Zgodnie z aktualnymi informacjami rząd planuje przyjęcie programu w III kwartale 2026 r.
Dla kogo?
Program będzie skierowany do podmiotów zaangażowanych w system ochrony ludności i obrony cywilnej, w szczególności:
- jednostek samorządu terytorialnego,
- podmiotów ochrony ludności i służb ratowniczych,
- administracji publicznej,
- podmiotów odpowiedzialnych za infrastrukturę ochronną i ciągłość podstawowych usług,
- podmiotów realizujących zadania z zakresu edukacji, szkoleń i budowania odporności społecznej,
- organizacji pozarządowych – zakres i sposób ich wsparcia w nowym programie są obecnie przedmiotem prac i konsultacji.
Na jakie działania?
Projekt programu został podzielony na sześć głównych obszarów zadaniowych.
1. Personel ochrony ludności
Wsparcie obejmie rozwój kadr odpowiedzialnych za ochronę ludności i obronę cywilną, w tym organizację personelu podmiotów ochrony ludności, personelu obsługującego organy ochrony ludności oraz rozwój Korpusu Obrony Cywilnej.
Ważnym elementem będą również przydziały mobilizacyjne oraz oznakowanie personelu obrony cywilnej.
2. Ciągłość działania i baza magazynowa
Program ma wzmacniać zdolność państwa i samorządów do zapewnienia podstawowych usług w sytuacjach kryzysowych.
Wsparcie będzie obejmować m.in.:
- zapewnienie dostaw energii elektrycznej i cieplnej,
- dostęp do wody pitnej i żywności,
- zabezpieczenie pozostałych podstawowych usług,
- tworzenie punktów przetrwania,
- rozwój i modernizację magazynów,
- tworzenie oraz utrzymywanie zapasów na sytuacje kryzysowe.
3. Wyposażenie podmiotów ochrony ludności
Kolejny obszar koncentruje się na zwiększaniu zdolności operacyjnych służb i innych podmiotów odpowiedzialnych za reagowanie kryzysowe.
Planowane działania obejmują m.in. zakup:
- sprzętu ratowniczego i ochronnego,
- wyposażenia do ewakuacji,
- pojazdów,
- sprzętu medycznego,
- wyposażenia do prowadzenia działań humanitarnych,
- sprzętu logistycznego.
4. Łączność oraz wykrywanie, ostrzeganie i alarmowanie
Program zakłada dalszy rozwój systemów, które umożliwiają szybkie przekazywanie informacji o zagrożeniach.
Obszar obejmuje m.in.:
- rozwój bezpiecznej łączności państwowej,
- modernizację sprzętu i infrastruktury łączności,
- systemy wykrywania zagrożeń,
- systemy powiadamiania,
- ostrzeganie i alarmowanie ludności,
- rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo teleinformatyczne.
5. Infrastruktura ochronna
Jednym z najważniejszych elementów programu będzie dalszy rozwój infrastruktury zapewniającej ludności ochronę w sytuacjach zagrożenia.
Wsparcie ma obejmować m.in.:
- budowę i modernizację budowli ochronnych,
- miejsca doraźnego schronienia,
- punkty schronienia,
- odporną infrastrukturę medyczną,
- inne inwestycje związane z ochroną ludności.
Istotną zmianą ma być wieloletnie finansowanie inwestycji, dzięki któremu większe przedsięwzięcia infrastrukturalne będzie można realizować przez kilka lat, zamiast zamykać je w jednym roku budżetowym.
6. Edukacja i szkolenia
Ostatni z głównych obszarów obejmuje przygotowanie zarówno personelu, jak i mieszkańców do właściwego reagowania na zagrożenia.
Planowane są m.in.:
- szkolenia i ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej,
- działania edukacyjne,
- przeciwdziałanie dezinformacji,
- rozwój baz szkoleniowych i poligonowych,
- badania i działalność rozwojowa,
- działania informacyjne i promocyjne związane z bezpieczeństwem.
Projekt zakłada również rozwój działań wzmacniających odporność społeczną oraz pilotażowych modeli współpracy samorządów z organizacjami społecznymi.
Komponent medyczny
Osobno wyodrębniono Komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej, którego celem ma być zapewnienie ciągłości funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny. Komponent ten ma być realizowany na poziomie centralnym, poza pulą wojewódzką.
Ile można zyskać?
Na obecnym etapie nie ma jeszcze ostatecznie określonych kwot przypisanych do poszczególnych działań ani maksymalnych kwot dofinansowania dla pojedynczych beneficjentów.
Zgodnie z ustawą Program OLiOC jest podstawą finansowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, a środki na ten cel mają pochodzić m.in. z budżetu państwa, środków wojewodów, Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, ministra właściwego ds. zdrowia, NFZ oraz MON.
Kiedy nabór?
Program jest obecnie na etapie przygotowania i konsultacji. Rząd planuje jego przyjęcie w III kwartale 2026 r.
Najważniejsze różnice
W porównaniu z programem OLiOC na lata 2025-2026 nowy Program na lata 2027-2031 ma mieć bardziej długofalowy i systemowy charakter.
Najważniejsze zmiany to przede wszystkim:
- wydłużenie perspektywy finansowania z dwóch do pięciu lat,
- wieloletnie finansowanie inwestycji w obiekty ochronne,
- rozszerzenie infrastruktury o punkty schronienia i odporną infrastrukturę medyczną,
- wyodrębnienie personelu ochrony ludności jako osobnego obszaru,
- rozwój systemów wykrywania zagrożeń i cyberbezpieczeństwa
- oraz większy nacisk na edukację, przeciwdziałanie dezinformacji i budowanie odporności społecznej.
Szczegółowe zasady finansowania, w tym zakres wsparcia dla organizacji pozarządowych, nie są jeszcze ostateczne, ponieważ program pozostaje na etapie prac i konsultacji. Zachęcamy do śledzenia naszej strony.
Projekt uchwały
