Komisja Europejska ogłosiła uruchomienie pilotażowego instrumentu finansowego AGILE, którego budżet wynosi 115 mln euro. Celem programu jest znaczące przyspieszenie procesu rozwoju, testowania oraz wdrażania przełomowych technologii obronnych w Europie.
AGILE odpowiada na rosnące potrzeby bezpieczeństwa oraz dynamiczne zmiany technologiczne, które redefiniują współczesne konflikty zbrojne. W centrum programu znajduje się założenie, że innowacje w obszarze obronności muszą być wdrażane szybciej niż kiedykolwiek wcześniej – w cyklu liczonym w miesiącach, a nie latach.
Dla kogo przeznaczone jest finansowanie?
AGILE skierowany jest przede wszystkim do:
- małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP),
- startupów technologicznych,
- firm typu scale-up,
- podmiotów działających w obszarze deep-tech,
- innowatorów tworzących rozwiązania dla sektora obronnego.
Szczególny nacisk położono na tzw. „New Defence”, czyli nowe podmioty technologiczne, które działają szybko, iteracyjnie i są zdolne do wdrażania innowacji w krótkim czasie.
Na co?
AGILE obejmuje dwa główne obszary działań:
1. Rozwój technologii i produktów
Wsparcie projektów ukierunkowanych na opracowanie przełomowych rozwiązań technologicznych w obszarze obronności, w tym:
- prototypowanie,
- testowanie,
- walidację technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.
2. Wprowadzanie technologii na rynek
Wsparcie działań związanych z:
- komercjalizacją rozwiązań,
- wdrażaniem technologii w sektorze obronnym,
- dopasowaniem produktów do realnych potrzeb użytkowników końcowych (np. sił zbrojnych).
Kontekst: nowa rzeczywistość technologiczna w obronności
Ostatnie lata, w tym szczególnie wojna w Ukrainie, pokazały, że przewaga strategiczna nie wynika już wyłącznie z zasobów militarnych, lecz z zdolności do szybkiego adaptowania nowych technologii.
Współczesne pole walki charakteryzuje się:
- intensywną cyfryzacją,
- rosnącą rolą autonomicznych systemów,
- wykorzystaniem sztucznej inteligencji do analizy danych i podejmowania decyzji,
- koniecznością ciągłego testowania i iteracji rozwiązań technologicznych.
W tym kontekście tradycyjne modele finansowania badań i rozwoju okazują się zbyt powolne. AGILE ma stanowić odpowiedź na tę lukę, oferując bardziej elastyczne, szybkie i dostępne mechanizmy wsparcia.
Cele programu AGILE
Głównym celem programu jest stworzenie warunków do:
- szybkiego przechodzenia od koncepcji do wdrożenia technologii,
- skrócenia cyklu innowacyjnego w sektorze obronnym,
- zwiększenia udziału startupów i MŚP w projektach obronnych,
- wzmocnienia europejskiego ekosystemu innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa.
Program ma również wspierać rozwój technologii o znaczeniu strategicznym dla UE, w tym:
- sztucznej inteligencji (AI),
- technologii kwantowych,
- systemów bezzałogowych (np. dronów),
- rozwiązań dual-use (cywilno-wojskowych).
Kluczowe warunki finansowania
Program AGILE wyróżnia się na tle innych instrumentów UE wyjątkową elastycznością i tempem działania:
- Finansowanie do 100% kosztów kwalifikowalnych
- Czas oceny wniosków: ok. 4 miesiące
- Czas wdrożenia technologii: od 1 do 3 lat
- Liczba wspartych projektów: ok. 20-30
Dodatkowo program przewiduje:
- możliwość zwrotu kosztów poniesionych do 3 miesięcy przed złożeniem wniosku,
- uproszczone procedury aplikacyjne,
- większą tolerancję dla ryzyka technologicznego.
Takie podejście ma zachęcić przedsiębiorstwa do szybszego podejmowania działań i testowania innowacyjnych rozwiązań bez konieczności długotrwałego oczekiwania na finansowanie.
Harmonogram i kolejne kroki
Obecnie Komisja Europejska przygotowuje wniosek legislacyjny dotyczący ustanowienia programu AGILE, który zostanie przedłożony:
- Parlamentowi Europejskiemu,
- Radzie Unii Europejskiej.
Planowany start programu: początek 2027 roku.
Dokumentacja
Wymogi konkursu będą dostępne w pierwszej połowie 2027 roku.
Więcej informacji:
Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie ustanowienia AGILE
Zestawienie informacji na temat AGILE
Biała księga na rzecz europejskiej obronności – gotowość do 2030 r.
Plan działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 r.
Plan działania UE na rzecz transformacji przemysłu obronnego
Ramy Europejskiego Funduszu Obronnego
Ramy europejskiego systemu innowacji w dziedzinie obronności
